સ્વામી વિવેકાનંદ પર ગુજરાતી નિબંધ | Swami Vivekananda Par Nibandh | સ્વામી વિવેકાનંદ પરિચય | swami vivekananda parichay gujarati ma
સ્વામી વિવેકાનંદે વૈશ્વિક સ્તરે ભારતની ગરિમા અને આદરને જાળવી રાખવા માટે એક દાખલો બેસાડીને ઇતિહાસમાં કાયમી વારસો છોડ્યો છે. તેમના સમગ્ર જીવન દરમિયાન તેઓ ગરીબોના સેવક તરીકે જાણીતા હતા અને તેમણે દેશ અને વિદેશમાં ભારતને ગૌરવ અપાવવા માટે અથાક મહેનત કરી હતી. આજે પણ ભારતના યુવાનો આ મહાપુરુષના વિચારોને આદર્શ માને છે અને તેમનામાં પ્રેરણા મેળવે છે. સ્વામી વિવેકાનંદ યુવાનો માટે માર્ગદર્શક પ્રકાશ અને ગૌરવનો સ્ત્રોત છે, જે પ્રેરણાના શાશ્વત સ્ત્રોત તરીકે સેવા આપે છે.
પ્રસ્તાવના – ભારતના પ્રખ્યાત આધ્યાત્મિક નેતા સ્વામી વિવેકાનંદનો જન્મ 12 જાન્યુઆરી 1863ના રોજ થયો હતો. મૂળ નરેન્દ્ર દત્ત નામના, તેમણે ઉત્સુક બુદ્ધિ અને નાનપણથી જ ભગવાનને શોધવાની તીવ્ર ઈચ્છા દર્શાવી હતી. તેમની આધ્યાત્મિક શોધના અનુસંધાનમાં, તેમણે શરૂઆતમાં બ્રહ્મોસમાજની શોધ કરી, પરંતુ તેમને ત્યાંની ઉપદેશો અસંતોષકારક લાગી.
સ્વામી વિવેકાનંદના પિતા વિશ્વનાથ દત્ત પશ્ચિમી સંસ્કૃતિના સમર્થક હતા. તેમનો ધ્યેય તેમના પુત્ર નરેન્દ્રને અંગ્રેજી શીખવવાનો હતો અને તેને પશ્ચિમી આદર્શોના માર્ગ પર લઈ જવાનું હતું. કમનસીબે, 1884માં વિશ્વનાથ દત્તનું અવસાન થયું અને ઘરની જવાબદારી નરેન્દ્રના ખભા પર આવી ગઈ. અત્યંત ગરીબીનો સામનો કરવા છતાં, અપરિણીત નરેન્દ્રએ મહેમાનોની સેવા કરવાનું કામ હાથમાં લીધું. તેઓ ભૂખ્યા હોય ત્યારે પણ તેમને ખવડાવતા, વરસાદમાં રાત વિતાવતા અને તેમના મહેમાનોના આરામ માટે નિઃસ્વાર્થપણે તેમનો પલંગ પૂરો પાડતા.
સ્વામી વિવેકાનંદના જીવન વિશે- એકવાર, મહાન ભારતીય સંત રામકૃષ્ણ પરમહંસની પ્રશંસા સાંભળીને, વિવેકાનંદ તેમની સાથે ચર્ચા કરવાના હેતુથી તેમની પાસે આવ્યા. જો કે, પરમહંસજીએ તરત જ તેમને તે શિષ્ય તરીકે ઓળખી લીધા જેની તેઓ રાહ જોઈ રહ્યા હતા. પરમહંસ જીની કૃપાથી, વિવેકાનંદે આત્મજ્ઞાન પ્રાપ્ત કર્યું અને પરિણામે તેમણે પરમહંસ જીના શિષ્યોમાં આગવું સ્થાન મેળવ્યું.
નિવૃત્ત થયા પછી, તેમણે વિવેકાનંદ નામ અપનાવ્યું. સ્વામી વિવેકાનંદે તેમનું જીવન તેમના ગુરુદેવ સ્વામી રામકૃષ્ણ પરમહંસને સમર્પિત કર્યું હતું. ગુરુદેવના પતનના નિર્ણાયક દિવસો દરમિયાન, વિવેકાનંદે ઘર અને પરિવારમાં પડકારજનક સંજોગો હોવા છતાં, તેમના ગુરુની સેવા કરવાનું ચાલુ રાખ્યું. ગુરુદેવની તબિયત ખૂબ જ બગડી ગઈ હતી, કેન્સરને કારણે તેમના ગળામાંથી લાળ, લોહી અને કફ જેવા લક્ષણો દેખાવા લાગ્યા. વિવેકાનંદે સ્વચ્છતાની ખૂબ કાળજી લીધી અને આ પરિસ્થિતિઓ પર ધ્યાન આપ્યું.
જીવન પ્રસંગ – વિવેકાનંદના નોંધપાત્ર વ્યક્તિત્વનો પાયો ગુરુ પ્રત્યેની ભક્તિ, સમર્પિત સેવા અને અતૂટ વફાદારી પર બાંધવામાં આવ્યો હતો. એકવાર, જ્યારે ગુરુદેવ સ્વામી રામકૃષ્ણ પરમહંસની સેવામાં કોઈએ અણગમો અને નાક અને ભમર પર કરચલી કરીને અણગમો અને બેદરકારી બતાવી, ત્યારે વિવેકાનંદ ગુસ્સે થઈ ગયા. તેમના સાથી શિષ્યોને પાઠ શીખવવા અને ગુરુદેવ સાથે સંબંધિત દરેક વસ્તુ માટે તેમનો તીવ્ર પ્રેમ દર્શાવવા માટે, તેમણે ગુરુદેવના પલંગની નજીકથી લોહી, કફ વગેરેથી ભરેલો એક થૂંક લીધો અને તેમાંથી પીધું. આ અધિનિયમ તેમના ગુરુ પ્રત્યેની તેમની નિષ્ઠુર ભક્તિ અને વફાદારીની મહાનતાનું ઉદાહરણ આપે છે, જે તેમને ગુરુદેવના શરીરની શ્રેષ્ઠ સેવા આપવા અને તેમના દૈવી આદર્શોને જાળવી રાખવાની મંજૂરી આપે છે. આ અતૂટ ભક્તિ દ્વારા તેમણે ગુરુદેવને સમજ્યા, તેમના અસ્તિત્વને ગુરુદેવના સ્વરૂપમાં ભેળવી દીધું અને સમગ્ર વિશ્વમાં ભારતના અમૂલ્ય આધ્યાત્મિક ખજાનાની સુગંધ ફેલાવવાનું લક્ષ્ય રાખ્યું.
પ્રવાસ/મુસાફરી – અગાઉ નરેન્દ્ર દત્ત તરીકે ઓળખાતા વિવેકાનંદે 25 વર્ષની નાની ઉંમરે ભગવા પોશાક ધારણ કર્યો હતો. આ પછી, તેઓ પગપાળા ભારતભરની યાત્રાએ નીકળ્યા. 1893 માં, તેમણે શિકાગો, યુએસએમાં આયોજિત વિશ્વના ધર્મોની સંસદમાં ભારતનું પ્રતિનિધિત્વ કર્યું. તે સમયે યુરોપ અને અમેરિકામાં લોકો પરાધીન ભારતીયો તરફ હીન ભાવના સંકુલની નજરે જોતા હતા. સર્વધર્મ પરિષદમાં સ્વામી વિવેકાનંદને બોલતા અટકાવવાના પ્રયાસો છતાં તેઓ સભાને સંબોધવામાં સફળ થયા.
એક અમેરિકન પ્રોફેસરના પ્રયાસોથી સ્વામી વિવેકાનંદને બોલવાનો થોડો સમય મળ્યો અને તેમના વિચારોએ વિદ્વાનોને આશ્ચર્યચકિત કરી દીધા. આનાથી અમેરિકામાં તેમનું ઉષ્માભર્યું સ્વાગત થયું, જ્યાં તેમના ભક્તોનો નોંધપાત્ર સમુદાય ઉભરી આવ્યો. તેમણે અમેરિકામાં ત્રણ વર્ષ વિતાવ્યા અને ભારતીય ફિલસૂફીમાં તેમની ઊંડી સમજ ત્યાંના લોકો સાથે શેર કરી.
સ્વામી વિવેકાનંદ દ્રઢપણે માનતા હતા કે આધ્યાત્મિકતા અને ભારતીય ફિલસૂફી વિના વિશ્વ અનાથ બની જશે. અમેરિકામાં, તેમણે રામકૃષ્ણ મિશનની ઘણી શાખાઓ સ્થાપી, ઘણા અમેરિકન વિદ્વાનો પાસેથી તેમના શિષ્યત્વની સ્વીકૃતિ પ્રાપ્ત કરી.
સ્વામી વિવેકાનંદનું નિધન- દેશભક્તિથી ભરેલા સંત સ્વામી વિવેકાનંદનું 4 જુલાઈ 1902ના રોજ અવસાન થયું. તેઓ નિરાધારોની સેવાને ભગવાનની સાચી પૂજા માનતા હતા. ભારતમાં, સ્વામી વિવેકાનંદના જન્મદિવસની યાદમાં 12 જાન્યુઆરીએ યુવા દિવસ ઉજવવામાં આવે છે.

